هفته پیش سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که دولت مطبوعش درنظر دارد تا مرز این کشوربا افغانستان را مین گذاری و حصار کشی نماید. در فردای آنروز حامد کرزی آشفته و خشمناک طی کنفرانس مطبوعاتی ضمن ابراز مخالفت شدید ادعا نمود که، حصارکشی مرز با عث جدایی اقوام و مانع تجارت میشود. واعلام نمود که، "حق داریم مانع مین گذاری مرز شویم."  البته هیچ گستاخیی نخواهد بود، و بلکه ایجاب دموکراسی است، اگر کسی در مقابل حامد کرزی برخیزد و بگوید، "حق نداریم مانع حصارکشی مرز شویم."  البته دراین مجادله بیشتر از آنکه به جنبه حقوقی و تاریخی خط دیورند ،و مخصوصا شایعه صدسالگی آن پرداخته شود،  هفت اجنسی قبیله نشینِ سرکش و آزاد آنسوی خط دیورند مورد مداقه و غور قرار می گیرد.  ظاهرا مناطقی که پاکستان عجالتا در نظر دارد تا سیم کشی و مین گذاری نماید از قندهار آغاز و مرزهای شش اجنسی خودمختار قبیلوی هم مرز با افغانستان را تا ولایت کنر شامل میشود.    Federally Administrated Tribal Areas  ویا هفت اجنسی خودمختار قبیلوی باجور، موهمند، خیبر، اورکزی ،کرم، وزیرستان جنوبی، وزیرستان شمالی و شش ناحیه کوچک قبیله نشین همجواربا آنها  یکی از خطرناکترین مناطق جهان است که مردمان آن از گذشته های دور تا امروز با شیوه های قبیلوی زندگی می نمایند. مناطق قبیلوی پشت خط دیورند تا هنوز هیچ تجربه ای از شیوه های زندگی نونین ندارد. اگر نظریه گذار تاریخی جوامع انسانی از سه مرحله ایلیت: زندگی ایلی و قبیله نشینی، قومیت: زندگی برمبنای ارزشها ومنافع قومی،و ملیت: شهروندی و زندگی با ارزشهای مدنی، را بپذیریم  قبایل آنسوی خط دیورند تا هنوز ابتدایی ترین شیوه های زندگی بشر تجربه می نمایند و در بدویت میزیند. چندی پیش  بارنت روبین، کارشناس برجسته امریکایی،  با لحن مودبانه و ملوف با اشاره به مناطق قبیلوی پشت خط دیورند آنرا "مخزن سنتهای گذشته" خواند که  مفهوم "بدویت کامل" آشکارا در آن مستتر بود. مناطق قبیلوی پشت خط دیورند بهشت تروریزم، مافیای مواد مخدر، سلاح فروشی، جنایتکاران فراری و عقب ماندگی است.

 دره آدم خیل یکی از امن ترین مناطق زمین برای کارخانه های تولید هروین و بازار فروش سلاح است که در اجنسی اورکزی واقع گردیده است. اجنسی باجور که در همسایگی ولایت کنر قرار دارد  به گمان اغلب مخفیگاه گلبدین حکمتیار است. وزیرستان و با جور مناطقی است که مطبوعات غربی پیوسته از آن به عنوان مخفیگاه اسامه بن لادن و ایمن الظواهری نام می برند. درحالیکه دولت پاکستان سلطه بسیار محدودی در مناطق خودمختار قبیلوی دارد، تقریبا تمام مناطق قبیله نشین پشت خط دیورند توسط مافیای قاچاق مواد مخدر، مافیای سلاح فروشی و مدارس مولانا فضل الرحمان اداره و کنترل میشوند. اغلب اجنسی ها قبیله نشین، و بخصوص مدارس مولانا فضل الرحمان، بسترمساعدی برای پرورش طالبان میباشند که از آن میان دو اجنسی وزیرستان شمالی و جنوبی عملا قادرشده اند تا نظام رسمی طالبانی برقرار نمایند. حاجی عمر رهبر جدید طالبان پاکستانی آشکارا گفته است که نیروهای او در افغانستان میجنگند. طالبان پاکستانی در وزیرستان قوانین سختگیرانه طالبان را وضع نموده است و افراد مظنون به جاسوسی برای امریکا و ملاهای طرفدار دولت را  وحشیانه گردن میزنند. کمکهای اعراب هوادار اسامه بن لادن، قاچاق کالا از افغانستان، تولید و قاچاق مواد مخدر، فروش غیر قانونی انواع سلاحهای گرم منابع اصلی درآمد نسبتا خوب مناطق قبیله نشین پشت خط دیورند می باشند. دولت افغانستان در حالیکه حساسیت زیادی نسبت به کنترل درآمد گمرکهای بلخ و هرات نشان میدهد تا هنوز هیچ واکنشی نسبت به قاچاق کالا که در سراسرخط دیورند صورت میگیرد نشان نداده است. وتعجب آور آنکه حامد کرزی یکی از دلایل مخالفت با حصارکشی مرزی را موضوع تجارت مردم دوسوی مرز عنوان نموده است. تنها تجارتی درسراسر خط دیورند(به استثنای گمرکهای اسپین بولدک و خیبر) جریان دارد قاچاق کالا، قاچاق "چوب چارتراش" و قاچاق مواد مخدر است.  بهر حال، ممکن است احساسات مفرط قومی حامد کرزی و همکاران افغان ملتی او ایجاب نماید تا اعلان نمایند که حق دارند مانع حصارکشی مرز شوند. اما حق اقتصاد، حق امنیت وحق مردم مسکین و مظلومی که نعش های بیجان شان بر سرکهای قندهاروهرات و کابل فرش می شود و یتیمان وبیوگان شان به صف گرسنگان و گدایان می پیوندند ایجاب می نماید تا آن مرز سیم کشی وبسته شود. پشت خط دیورند نه کعبه است و نه بهشت که از زیارت آن محروم شویم. پشت خط دیورند اژدهای هفتادودوسر مافیای موادمخدر، قاچاق بران کالا، مافیای فروش سلاح، جنایتکاران فراری و تروریزم  خانه نموده است.  

جعفررضایی

برگرفته ازوبلاگ یاداشتهایی از غرب