Wednesday, 19 Sep, 2018 - 17:40   امروز  چهارشنبه ۲۸ سنبله ۱۳۹۷ - ساعت به وقت کابل ۱۷:۴۰







بخش ها:



اجتماعی | تاریخی | سیاسی | شعر | 

نما یش تما




[ ا  |  ب  |  پ  |  ت  |  ث  |  چ  |  ج  |  ح  |  خ  |  د  |  ذ  |  ر  |  ز  |  ژ  |  س  |  ش  |  ص ]
[ ض  |  ط  |  ظ  |  ع  |  غ  |  ق  |  ف  |  ك  |  ل  |  م  |  گ  |  ن  |  ه  |  و  |  ي ]




نام کتاب:
تویسنده:
ناشر:
ISBN :
تاریخ نشر در سایت:
نظرات و نقد در باره کتاب:

شبهای زمستان و کتابخوانی در پنجشیر
نظری پریانی


سه شنبه ۲۴ جدي ۱۳۸۷
۱

سنت کتابخوانی در مجلس های شبانه در پنجشیر با گذشت سال ها هنوز زنده است، اما به اثر دگرگونی های سیاسی و گسترش تکنولوژی اخیراً کمرنگ شده است.

مثنوی معنوی و سایر آثار منظوم مولانا، شهنامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی، ازکتاب هایی هستند که نسبت به دیگر کتاب های فارسی بیشتر خوانده می شوند. حافظ خوانی و بیدل خوانی بزم های ویژه خود را دارند و بسیاری از مهمانی ها، در این ولایت با کتاب خوانی به پایان می رسد.

فصل کتابخوانی

با آن که کتاب خوانی همواره در پنجشیر رایج بوده است اما با آغاز فصل زمستان، فصل کتاب خوانی در این ولایت گرم می شود.
زیرا در زمستان، بیشتر مردم فارغ از مشغله های روزگارند و شبها در مسجدها و مهمان خانه ها با راه انداری بزم های کتاب خوانی دور هم می نشینند.

در همین شبهایی که می گذرد فقط در برخی نقاط پنجشیر، مانند شهرک های پری یان خاص، دشت ریوت و دره، پس از نماز عشا، تقریبا در هفته سه شب بزم کتاب خوانی برگذار می شود و تا پاسی از شب، ادامه می یابد.

پیشینه مثنوی خوانی
در شب های کتاب خوانی بزرگ سالان بیشتر به سراغ مثنوی می روند، اما جوانان و نوجوانان علاقه مند سر سخت شهنامه و اسکندرنامه هستند.

به گفته استاد حیدری وجودی، شاعر و عارفی که سال ها است به تدریس مفهومی مثنوی در کابل می پردازد، مثنوی خوانی در پنجشیر توسط "سید قاسم آقای اول" یکی از شاعران نامی آن دیار، که در بخارا تحصیل کرده بود، رایج شد.


بعد از آن مولوی عبدالحی ملقب به عبدالحی ثانی، ازعالمان متبحر و شاعر که به گفته استاد خلیل الله خلیلی در شعر "پروانه" تخلص می کرد، ملا خداد و بعدها سید قاسم آقای دوم - پسر سیدقاسم آقای اول-، غلام محی الدین غلامی شاعر معروف - پسر ملاخداداد- و مولوی نور محمد، معروف به مولوی تاواخ از صاحبان چهار طریقت صوفیه، ملا عبدالسلام آخند زاده این سنت را در پنجشیر زنده نگهداشتند.

حیدری وجودی می گوید: "کتاب خوانان معروف پنجشیر همه در سالهای اخیر پدرود حیات گفته اند و آخرین مثنوی خوان به نام محمد مختار از "دره کرامان"، سال گذشته درگذشت.

بزم زنانه
زنان پنجشیر نیز در بزم های کتابخوانی شرکت می کنند، شماری از داستان های مثنوی، شهنامه فردوسی و منظومه های یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون، شیرین و فرهاد از نظامی گنجه ای و هم چنان افسانه هایی مانند نجمای شیرازی، بیشتر مورد علاقه بانوان و دوشیزگان پنجشیری است.

زنان بزرگ سال و دوشیزگان گرد هم می آیند و از شنیدن این داستان ها حظ می برند. در میان زنان بزرگ سال عده ای هم هستند که داستان های مثنوی را با معنی و تفسیر ساده آن به ذهن سپرده اند و در مجلس های شبانه آنرا برای نو باوه گان پنجشیری باز گو می کنند.


جوینده ها
شماری از کتاب خوانان و تفسیرگران مثنوی سواد خواندن و نوشتن آنها داستان های مثنوی را به مرور زمان به ذهن سپرده اند و در بزم های مثنوی خوانی به تعبیر و تفسیر بیت ها نیز می پردازند. علاقه مندان مثنوی به این افراد "جوینده" خطاب می کنند و احترام خاصی به آنها احترام قائلند.

به گونه مثال علاوالدین پریانی، مثنوی خوانی که چند سال قبل پدرود حیات گفت، با آن که مدرسه را ندیده بود، مثنوی را با طرز زیبایی می خواند و در پیوند با آن به تعبیر و تفسیر می پرداخت.

بزم غم
در برخی از مناطق پنجشیر، همسایه ها و نزدیکان در سه شب اول مرگ کسی که درگذشته است می روند و به کتاب خوانی می پردازند و به آن بزم غم نیز می گویند. در گذشته ها مصیبت نامه های منظوم را در چنین مناسبت هایی می خواندند، اما بعدها از این رسم صرف نظر کردند و فقط به خواندن و تفسیر داستان های مختلف مثنوی، شهنامه و اسکندرنامه می پردازند.

آنان معتقدند که با این روش به نزدیکان خانواده و بستگان متوفا همدردی می کنند و اندوه ناشی از مصیبت را کم می کنند.


عروسی با کتابخوانی
در گذشته ها محفل عروسی در بیشتر مناطق پنجشیر با کتابخوانی برگذار می شد، زنان بانواختن دف(ایره) عروسی را جشن می گرفتند و مردان گرد هم می آمدند و بزم کتابخوانی می آراستند.

داستانهای عاشقانه ای از شهنامه، خمسه نظامی و دیگر آثار کلاسیک فارسی، در چنین مناسبت هایی خوانده می شد.

درحال حاضرکتابخوانی تا این حد گسترده نیست، از بسیاری مجالس از جمله عروسی ها سنت کتابخوانی برچیده شده تنها جایی که هنوز سنت کتابخوانی باقی مانده است، مساجد و مهمانخانه در شب های سرد و طولانی زمستان است.




  نسخه قابل چاپ   اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد



Kommentare
محل سکونت:کابل
اسم نویسینده:نظری پریانی
سلام وتشکر از گدانندگان این سایت وزین وخواننده گان محترم انانی که علاقمندی به خوانش کامل این مطلب دارند میتوانند به سایت روزنامه پیمان مراجعه کنند؛ زیرادر وبسایت بی بی سی قسمت هایی از این مطلب حذف شده است.


>لطفاً نظریات خودرا به حروف فارسی دری بنویسید در غیر آن نظریات ارسال شده به قسم اتوماتیک از سایت حذف میشود. نظریات ارسال شده یعد از برسی توسط مدیرت سیات به نشر میرسد.

 
       

 

 

اسم نویسینده:
آدرس ایمیل:
محل سکونت:
 

 





نقل و نشر مطالب با ذکر نام سرویس خبررسانی آریانانت  آزاد است صفحه اصلی بخش ها موسیقی تماس با ما مقالات سرخط اخبار

مقدار زمان ايجاد صفحه: 0.045 ثانيه